Thông tin về việc Ethereum giải quyết bài toán Blockchain Trilemma đang rần rộ trên mạng xã hội. Nhưng ít người đề cập đến quá trình mà Ethereum đã trải qua để giải quyết bài toán này.
Sau khi Vitalik đổi avatar về lại Milady, sếp đã tung ra một loạt bài viết nhấn mạnh về những giá trị cốt lõi Ethereum. Bài toán Blockchain Trilemma thực ra thì mang tính chất là một khung giới hạn (liên quan đến việc trao đổi giá trị giữa 3 tính chất decentralization, security, và scalability) hơn là việc không thể giải được. Ethereum rất cứng đầu suốt 10 năm, kiên quyết không bao giờ chấp nhận hi sinh tính phi tập trung và an toàn để đổi lấy khả năng mở rộng. Giải thích sâu hơn thì độ an toàn nó đến từ tính phi tập trung. Phi tập trung ở đây là khi quyền lực bị phân tán, không ai có thể tập hợp đủ quyền lực để chi phối mạng lưới theo ý muốn của họ, thì lúc đó tài sản của mọi người sẽ được an toàn. Ethereum với số lượng validator phân tán trên khắp toàn thế giới, ai cũng có thể tham gia xác minh mạng lưới với một máy tính tầm trung, vì thế rất khó để các yếu tố địa chính trị gây ảnh hưởng xấu đến tài sản onchain của mọi người. Hãy tưởng tượng một blockchain với số lượng validator tập trung lớn ở Mỹ, chính quyền Mỹ có thể ra lệnh và ép các validator không đồng thuận với những giao dịch từ những nơi không là đồng minh Mỹ, hoặc thay đổi giá trị số dư trên những ví mà đã xác định là kẻ thù của Mỹ. Nếu vậy thì blockchain này đang vận hành chả khác gì một cái database bình thường, không có sự an toàn cho tài sản của bạn. Chẳng mấy đâu xa, chỉ hơn 50 năm trước thì Việt Nam lúc đó là kẻ thù của Mỹ. Nói về triết lý sâu xa hơn, thì chủ quyền tài sản cá nhân của bạn là bất khả xâm phạm.
Khi những blockchain khác chỉ ngồi nói về TPS của tôi rất cao, hàng triệu, Ethereum chỉ có 20 TPS thôi. Nhưng mà những blockchain đó cố tình không nói về tính an toàn và tính phi tập trung của họ. Bạn có thể đạt TPS rất cao khi bạn có số lượng validator thấp, tập trung ở một khu vực địa lý gần nhau để giảm độ trễ. Đổi lại, tài sản của bạn có thể bị xâm phạm bất kể lúc nào; phần lớn quyền lực tập trung ở đội ngũ phát triển và bạn bè của họ. Quyền lực lôi kéo những kẻ xấu xa tới và làm tha hoá cả những con người ưu tú nhất. Liệu lúc xảy ra chuyện, hàng triệu TPS có giá trị gì khi tài sản của bạn đã bị chiếm dụng bởi những kẻ xấu này.
Tóm lại, Ethereum hiện tại vừa an toàn, vừa phi chính trị, vừa có độ mở rộng cao. Phí gas để gửi USDT hiện vẫn rẻ (hình đính kèm bên dưới).
